01Feit

De huidige richtlijn is openbaar, maar wordt herzien

De KNMT-pagina vermeldt op 29 september 2026 dat de richtlijn Infectiepreventie in mondzorgpraktijken in herziening is. Die pagina verwijst nog naar de gepubliceerde richtlijn en noemt kwaliteitsbeleid van water uit de behandelunit als afzonderlijk onderdeel. De richtlijn geldt voor tandartsen, mondhygiënisten, tandprothetici en teamleden zoals tandartsassistenten.

Gebruik daarom de actuele openbaar gemaakte richtlijn en fabrikantvoorschriften, maar wijs ook iemand aan die de herzieningsstatus bewaakt. Een toekomstige wijziging is geen reden om de huidige beheersmaatregelen uit te stellen; omgekeerd mag een oud protocol niet automatisch blijven gelden zodra een nieuwe versie verschijnt.

02Regel

Maak dagelijkse spoeling onderdeel van openen en wisselen

De gepubliceerde richtlijn adviseert om vóór de eerste behandeling dagelijks de leidingen van alle watergevoerde instrumenten volgens het voorschrift van de fabrikant zo door te spoelen dat water in leidingen en reservoirs volledig is ververst. Tussen twee patiënten worden de leidingen van gebruikte watergevoerde instrumenten tien seconden doorgespoeld.

Zet deze handelingen in de openings- en wisselroutine van iedere behandelkamer. Benoem wie uitvoert, wie bij afwezigheid overneemt en hoe een defect of onderbreking wordt gemeld. Een algemene teaminstructie zonder koppeling aan kamer, dienst en vervanger maakt niet zichtbaar of de stap werkelijk is uitgevoerd.

03Regel

Behandel iedere unit als een afzonderlijk beheersobject

De richtlijn vraagt per behandelunit een risico-inventarisatie en beheersplan. Zij adviseert de aantallen aerobe waterbacteriën bij 22 °C per unit te controleren en het resultaat in kve/ml vast te leggen. Bij een uitkomst onder 100 kve/ml volgt volgens het stappenplan na zes maanden een nieuwe controle.

Leg unitnummer, monsterdatum, meetmethode, uitslag, uitvoerder en vervolgdatum in één register vast. Koppel onderhouds- en desinfectieacties aan dezelfde unit. Zo kan de praktijk een afwijking gericht opvolgen en hoeft zij niet uit losse facturen, agenda-aantekeningen en e-mails te reconstrueren welke behandelkamer is geraakt.

04Aanpak

Maak voor een afwijking vooraf een herstelroute

Bij meer dan 100 kve/ml beschrijft de richtlijn maatregelen aan infrastructuur en/of desinfectieprotocol, zo nodig met de leverancier, gevolgd door hercontrole totdat de norm is bereikt. Bij een overschrijding boven 10.000 kve/ml volgt daarnaast controle op levende legionellabacteriën; ook dan worden maatregelen en hercontrole vastgelegd.

Spreek vooraf af wie de uitslag beoordeelt, wie de leverancier of deskundige inschakelt en wie over tijdelijk gebruik, beperking of buitengebruikstelling beslist. De richtlijn geeft een technische opvolgroute; de concrete inzet van een unit vraagt daarnaast een lokale risicobeoordeling. Laat balie of planner dat besluit niet zelf uit een laboratoriumwaarde afleiden.

  • betrokken unit en geldige uitslag ondubbelzinnig identificeren;
  • inhoudelijke beoordelaar en technische uitvoerder benoemen;
  • tijdelijke gebruiksstatus en gevolgen voor de agenda vastleggen;
  • maatregel, hercontrole en criterium voor normale inzet bepalen;
  • medewerkers en patiënten alleen de noodzakelijke informatie geven.
05Praktijkkeuze

Laat de planning een vastgestelde unitstatus volgen

Gebruik voor planning een beperkte status per behandelkamer: normaal inzetbaar, beperkt inzetbaar volgens concrete instructie of niet inzetbaar. De inhoudelijke eigenaar bepaalt die status op basis van richtlijn, fabrikantvoorschrift, meetresultaat en eventueel deskundig advies. De planner verplaatst behandelingen of capaciteit, maar verruimt de technische of professionele grens niet.

Plan ook het herstelwerk realistisch. Desinfectie, stilstand, monstername en wachten op een bruikbare hercontrole kosten tijd en kunnen assistentie of alternatieve ruimtes vragen. Maak vooraf duidelijk wie patiënten informeert wanneer afspraken moeten wijzigen, zonder laboratoriumdetails of speculatie te delen.

06Duiding

Controleer het proces met een onverwachte uitslag

Test met een fictieve afwijking of de praktijk binnen één werkblok de juiste unit kan identificeren, een beoordelaar bereikt, de agenda aanpast en een hercontrole plant. Controleer daarna of de normale status pas terugkeert na een herleidbaar besluit en of open acties één eigenaar hebben.

Bespreek fouten als procesvraag: ontbrak de dagelijkse routine, was een unit verkeerd gelabeld, bleef onderhoud openstaan of bereikte de uitslag niemand? Gebruik de uitkomst om rollen en overdracht te verbeteren. Een meetwaarde alleen bewijst niet welke medewerker een fout heeft gemaakt.

Bronverantwoording

Gebruikte bronnen

De bronnen zijn inhoudelijk gecontroleerd op 29 september 2026. We linken rechtstreeks naar de verantwoordelijke organisatie of het oorspronkelijke document.

  1. KNMTInfectiepreventie in mondzorgpraktijken (in herziening)
  2. KNMTRichtlijn Infectiepreventie in mondzorgpraktijken